Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси

⌂ ЎЗ ҚР РУ EN

УЛЛЫ БАБАМЫЗҒА ТЕРЕҢ ҲҮРМЕТ

Өткен жума күни таң сәҳәринде қуслардың сайраған ҳаўазы Беруний районы халқын ертерек оятты. Ҳәттеки, тереклер, гүллер де ерте оянғанға мегзейди.
Сақый қуяш бизди Беруний журтында жыллы нурлары менен күтип алды. Кең азада көшелерди толтырған халайық Беруний бабамыздың руўхын таўап етиўге асықты.
Районның орайлық көшелери усы күни мәмлекетимиз байрақлары менен безелген. Ҳәммениң жүзинде байрам кейпияты. Естелик әтирапына нағышлы гилемдей төселген жасыл майсалар, ашылып турған қызыл гүллер әлемге жайылып кеткендей. Пүткил тәбият усындай гөзаллыққа оралғанынан кеўиллер тасып толқынланады.
Бүгин бабамыздың әўладлары өз қоллары менен жаратқан ҳәйкели жанында турмыз. Қыялларға берилемиз.
973-жылы усы мәканда дүньяға келген Әбу Райхан Беруний заманлар өтип, жер жүзин лал қалдыратуғын илимпаз болыўын ҳеш ким ақылға сыйдыра алмастай ҳәдийсеге  жорыйды. Беруний орта әсирде заманының ең билимли илимпазлары басын жәмлеген Хорезмдеги Маъмун академиясында шуғылланған. Өзиниң астрономиялық илимий мийнетлерин дөреткен. Орта әсирде бириншилерден болып жер жүзиниң географиялық картасын дүзгенлиги дүнья илиминдеги ҳайран қалдырарлық жаңалыққа тийкар салды.
Илимге қуштар жас өспирим астрономия, физика-математика, геодезия, геология, минерология, тарийх пәнлерин терең қызығыўшылық пенен үйренген. Оның илимий мийрасы улыўма 200ден аслам китаптан ибарат болған. Бирақ, оның көпшилиги бизге де¬йин толық жетип келмеген. «Ҳиндстан», «Минерология», «Геодезия» атамасындағы илимий мийнетлери оның әўладлары болған бизлерге таптырмас байлық саналады. Тарийхый мағлыўматларға қарағанда Әбу Райхан Беруний өз дәўиринде дәри-дәрмақларға тәрийп жазған илимпаз сыпатында танылған. Минерология бойынша 50 түрдеги металл, қатты затлар ҳәм минераллардың қурамын изертлеп, математикалық излениўлер алып барды. Буннан тысқары илимий атамаларды бир тилден екинши тилге аўдарыў теориясын ислеп шыққан.
Беруний бабамыздың жерленген жери, яғный, Аўғанстанның Ғазна қаласынан 1997-жылы 18-декабрьде топырағы алып келинип, ҳәзирги Беруний районы аймағына қәбири орнатылды. Бүгинги күни районда уллы илимпаздың бағы ҳәм зыярат етиў комп¬лекси шөлкемлестирилген.
  Уллы бабамыздың туўылғанының 1045 жыллығына бағышланып, район орайында Әбу Райхан Беруний естелигиниң ашылыў салтанаты болып өтти. Оны район ҳәкими А.Сапарбаев кирис сөз бенен ашты. Мәресимде  Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңесиниң Баслығы М.Ерниязов шығып сөйлеп, жыйналғанларды Өзбекстан Республикасы  ғәрезсизлигиниң 27 жыллық байрамы ҳәм уллы бабамыз естелигиниң ашылыўы менен қутлықлады.
Узақ тарийхымызға нәзер таслайтуғын болсақ, орта әсирлер дәўириниң уллы идеологлары Имам Бухарий, Ҳәким Термизий, Махмуд Замахшарий, Баҳаўаддин Нақшбанд, Муҳаммед ал-Хорезмий, Аҳмед Фер-ғаний, Әбу Әлий Ибн Сино, Мырза Улығбек, Әлийшер Наўайы, соның ишинде, жерлесимиз Әбу Райхан Берунийдиң илимниң раўажланыўына қосқан үлкен үлеслери дүнья жәмийетшилиги тәрепинен тән алынған.
Салтанатлы илажда «Беруний әўладлары» жәмийетлик қорының баслығы Қ.Шаниязов, Австралияның Сидней университетиниң профессоры А.Беттс, мийнет ветераны Ә.Тәжиев, райондағы 60-санлы мектептиң оқыўшысы М.Шукуруллаева шығып сөйлеп, Президентимиз басшылығында елимизде миллий қәдириятларымызды, уллы бабаларымыз исмин қайта тиклеў, олардың естелигин ҳүрметлеў бағдарындағы бой тиклеген бул естелик келешегимиз болған жас әўладты ана-Ўатанға садықлық, миллий қәдириятларымызға ҳүрмет руўхында тәрбиялаўда айрықша әҳмийетке ийе екенлигин атап өтти.
Сондай-ақ, бабамызға сый ҳүрмет көрсетиў күни Жаслар орайының жаңа имараты пайдаланыўға тапсырылыўы әжайып саўға болды. Еки қабатлы зәўлим имаратта 200 орынға мөлшерленген конференция залы, интернетке жалғанған мәлимлеме ресурс қураллары, шет тиллерин үйрениў ханалары, шахмат-шашка, тигиўшилик, сүўрет салыў, мүсиншилик сыяқлы 20 ға шамалас дөгерек жасларға хызмет көрсетеди.
Буннан соң, райондағы Ашық театрда «Уллы энциклопедист илимпаздың инновациялық идеялары ҳәм жәҳән цивилизациясының раўажланыўына қосқан үлеси» темасында илимий-теориялық конференция болып өтти. Район ҳәкимлиги, «Беруний әўладлары» жәмийетлик қоры, Өзбекстан Республикасы Илимлер Академиясы, оның Қарақалпақстан бөлими, Хорезм Маъмун академиясы тәрепинен биргеликте шөлкемлестирилген әнжуманда академик Н.Айымбетов,  Өзбекстан Республикасы Илимлер Академиясы Қарақалпақстан бөлиминиң Қарақалпақ гуманитар илимлер илим-изертлеў институты археология бөлиминиң баслығы, Өзбекстан Қаҳарманы Ғ.Хожаниязов, республикалық Руўхыйлық ҳәм ағартыўшылық орайы баслығының биринши орынбасары, профессор М.Қуронов, тарийх илимлериниң докторы Я.Абдуллаева, Хорезм Маъмун академиясының үлкен илимий хызметкери М.Абдуллаев ҳәм басқалар шығып сөйлеп, район аймағындағы археологиялық естеликлерди сақлаў, оларды қайта тиклеў және пайдаланыў бағдарында алып барылып атырған жумыслар, Әбу Райхан Берунийдиң инновациялық идеялары ҳәм оның жәҳән цивилизациясының раўажланыўына қосқан үлесине кең түрде тоқтады.
Мазасы тилди үйиретуғын Шаббаз қаўынларының даңқы узақларға жа¬йы묬ған. Илаж шеңберинде шөл¬кемлес¬тирилген «Қаўын сейили» ярмаркасына райондағы фермер хожалықлары тәрепинен жетистирилген палыз өнимлери, соның ишинде, қаўын сортлары қойылды. Қатнасыўшылар бири-биринен мазалы Шаббаз қаўынларынан дәм татып көрип, дийқанларымыздың мийнетине жоқары баҳа берди.
Уллы бабамыз туўылғанының 1045 жыллығына бағышланған илаж республика көркем өнер шеберлериниң концерт бағдарламасы менен жуўмақланды.
Бүгинги той-тамаша руўхында өткен илаж себепшиси, бәлент саўлатлы бабамыз естелигин  туўылған Ўатан¬ға миннетдаршылық «тымсалы» десек қәтелеспеймиз.

 

 

Басқа жаңалықлар RSS

04.10.2018 ҚЫТАЙ ХАЛЫҚ РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЕЛШИСИ РЕСПУБЛИКАМЫЗДА

Қытай Халық Республикасының Өзбекстандағы Айрықша ҳәм толық ҳуқықлы елшиси Цзянь Янь ханым өмирлик жолдасы менен республикамызға келди.

30.09.2018 ХАЛЫҚ ДЕПУТАТЛАРЫ ХОЖЕЛИ РАЙОНЛЫҚ КЕҢЕСИНИҢ ГЕЗЕКСИЗ СЕССИЯСЫ

Усы жыл 30-сентябрь күни халық депутатлары Хожели районлық Кеңесиниң гезексиз қырық бесинши сессиясы болып өтти.

30.09.2018 ҚАРАҚАЛПАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ЖОҚАРҒЫ КЕҢЕСИ ҲӘМ МИНИСТРЛЕР КЕҢЕСИНИҢ БАЙРАМ ҚУТЛЫҚЛАЎЫ

Қәдирли муғаллимлер ҳәм устазлар!

Тараў пидайылары ҳәм ҳүрметли нураныйлары!

29.09.2018 Ж.М.ЕРМАШЕВты ХОЖЕЛИ РАЙОНЫ ҲӘКИМИ ЛАЎАЗЫМЫНА ТАЙЫНЛАЎ ҲАҚҚЫНДА

ҚАРАҚАЛПАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ЖОҚАРҒЫ КЕҢЕСИ БАСЛЫҒЫНЫҢ БИЙЛИГИ